Functie
Soorten condooms
Glijmiddel
Kwaliteitsnormen
Functie
Condooms zijn er in allerlei maten, kleuren, vormen, smaken en
voor allerlei doeleinden. In het Nederlandse Besluit Rubbercondomen
wordt het condoom omschreven als "een voorwerp naar zijn
aard bestemd om over het mannelijke lid te worden geschoven teneinde
bevruchting of infectie bij geslachtsgemeenschap te voorkomen".
Daarmee worden twee belangrijke functies aangegeven. In de loop
der tijd is de nadruk van de geslachtsziekte-preventie verschoven
naar de anti-conceptie. Nu ligt het accent weer op het voorkomen
van besmetting met seksueel overdraagbare aandoeningen. Daardoor
zijn er meer condooms op de markt gekomen die een grotere bescherming
bieden. Het zijn extra stevige condooms in verschillende maten,
geschikt voor zowel anale als vaginale gemeenschap.
Soorten condooms
Het condoom is een dun en zeer flexibel cilindertje. Aan de gesloten
kant is het òf afgerond, òf er zit een klein zakje
aan dat bedoeld is om het zaad op te vangen: het zaadreservoir.
Er zijn ook voorgevormde condooms. Dit zijn bijvoorbeeld condooms
die bij de top wat ruimer vallen. Naast de gewone condooms is
er een condoom, dat de penis en de testikels omsluit. De kleur
van het condoom is meestal transparant of roze-transparant. Behalve
latex condooms bestaan er ook nog steeds condooms van schapendarm,
de zogenaamde huidcondooms. Ze kunnen een oplossing zijn voor
mensen met overgevoeligheid voor latex. Huidcondooms zijn niet
rekbaar en bieden geen bescherming tegen SOA. Ze zijn uitsluitend
geschikt voor anti-conceptie. Verder is er het vrouwencondoom.
Dit bestaat uit een zakje van polyurethaan, dat door een zachte
ring buiten de vagina en een hardere ring in de top van de vagina
op zijn plaats wordt gehouden. Er zijn inmiddels ook twee "mannencondooms"
van polyurethaan. Ook dit materiaal is geschikt voor mensen met
een overgevoeligheid voor latex.
Glijmiddel
Latexcondooms zijn bepoederd. Ze worden droog of voorzien van
glijmiddel, al dan niet zaaddodend, verpakt. Stroefheid kan worden
verholpen door toepassing van extra glijmiddel. Dit dient uitsluitend
een glijmiddel op waterbasis te zijn. Het is sterk af te raden
om glijmiddelen op olie- of alcoholbasis te gebruiken, omdat deze
de sterkte van een condoom nadelig kunnen beïnvloeden. Soms
wordt aan het glijmiddel een zaaddodende stof toegevoegd. Zaaddodend
glijmiddel kan echter na verloop van tijd het latex aantasten,
waardoor een condoom met dat middel minder lang betrouwbaar is.
Bovendien kan zaaddodend glijmiddel bij sommige mensen allergische
reacties veroorzaken. Verder wordt er soms een virusinactiverende
stof, nonoxynol 9, aan zaaddodend glijmiddel toegevoegd. Ook door
deze stof kunnen overgevoeligheidsreacties plaatsvinden. Voorts
is er een glijmiddel dat een stof bevat die het gevoel van de
penis vermindert, waardoor een zaadlozing wat langer kan worden
uitgesteld.
Kwaliteitsnormen
De ISO, International Standard Organisation, heeft kwaliteitsnormen
voor condooms opgesteld, welke zijn omschreven in ISO 4074. Het
merendeel van de condooms voldoet aan de ISO-norm.
De kwaliteit van condooms in Nederland was gebonden aan nog strengere
eisen. Deze lagen vast in het Koninklijk Besluit Rubber Condomen
(d.d. 18.8.1979, Staatsbladnr. 498), dat deel uitmaakte van de
Wet op de Medische Hulpmiddelen. Naast intensieve controles, die
al tijdens de fabricage werden uitgevoerd, testte men de condooms
ook nog in door de Nederlandse overheid erkende laboratoria (bijvoorbeeld
TNO-Delft). Pas nadat was vastgesteld dat de condooms aan de wettelijke
kwaliteitseisen voldeden werden ze voor de verkoop vrijgegeven.
Tegenwoordig wordt in Nederland en Europa de Europese norm gehanteerd,
de EN 600. De belangrijkste eisen hierin zijn: een condoom moet
voldoende lekdicht zijn en het moet sterk genoeg zijn om de tijdens
het gebruik optredende krachten te weerstaan. De condooms worden
steekproefsgewijs gecontroleerd op onder andere lekken en sterkte.
Goedgekeurde condooms behouden hun betrouwbaarheid tot vijf jaar
na de productiedatum, als ze tenminste koel en donker worden bewaard
(maar niet in de koelkast).
Condooms behoren per stuk luchtdicht verpakt te zijn in plastic
of aluminiumfolie. Ze worden in doosjes, mapjes of blikjes verkocht.
Er hoort een deugdelijke gebruiksaanwijzing bij te zitten. Ook
moet de uiterste gebruiksdatum op de verpakking vermeld staan.
Alle condooms zijn bestemd voor éénmalig gebruik.
De ISO en Europese norm zijn niet van toepassing op de pret- of
fantasie-condooms, die in alle kleuren van de regenboog en voorzien
van ribbels, handjes of hanekammen, bedoeld zijn om de (lach)lust
op te wekken. Als voorbehoedmiddel zijn de pret- of fantasiecondooms
zeker niet aan te raden, ze zijn niet getest en er is geen enkele
garantie voor de kwaliteit.
Condooms geven nooit honderd procent zekerheid maar bij juist
gebruik zijn ze zeer betrouwbaar en bieden een goede bescherming
tegen zwangerschap en seksueel overdraagbare aandoeningen.
illustratie: copyright Bill Bodewes
Terug naar de Condomerie hoofdpagina